Jonge Historici Schrijven Geschiedenis

Jonge Historici Schrijven Geschiedenis

Toen ik vanaf 2010 met enkele vrienden werkte aan het project Jonge Historici Schrijven Geschiedenis (JHSG), waren de ambities torenhoog. Een digitale uitgeverij voor talentvolle geschiedenisstudenten uit heel Nederland die zich niet wilden conformeren aan de spelregels van de bestaande jonghistorische tijdschriften die kritiekloos aanschurkten tegen de academische wereld en afhankelijk waren van universiteitsgeld. Een podium voor jong talent dat elders geen gehoor kreeg in media en debatfora. Geen gemiereneuk in de voetnoot, maar mooie verhalen op basis van een gedegen historisch onderzoek. En al gauw werden de ideeën wilder en wilder: publicaties verkopen, lesmethodes ontwikkelen, een nieuwe stijlgids schrijven, het kon niet groots en meeslepend genoeg. En terecht.

Mijlpalen
Uiteraard bleek de praktijk weerbarstig, zeker voor een organisatie die draait op louter vrijwilligers die stuk voor stuk in een drukke levensfase zitten. Toch is het met weinig middelen en veel inspanningen van tientallen enthousiaste vrijwilligers gelukt enkele mijlpalen te bereiken. De digitale uitgeverij is opgezet, gekoppeld aan een mooie website met een brede afzetmarkt op de sociale media. Naast columns en andere blogs zijn er tientallen interessante, mooie publicaties gratis te lezen en te downloaden, en daar kunnen er in principe nog ontelbare bij komen. Zo lang studenten papers en scripties produceren, en zo lang er bevlogen studenten zijn die daar echt iets moois van willen maken, is de voorraad eindeloos.

Naast de uitgeverij is een platform opgebouwd dat allerhande evenementen organiseert voor jonge historici. Het platform promoot en stimuleert in alle mogelijke manieren jonge, talentvolle historici. Dat heeft er toe geleid dat landelijke media, instanties en bedrijven ons regelmatig benaderen als ze op zoek zijn naar een jonge expert voor een historische duiding bij een actuele gebeurtenis.

In een reeks eigen activiteiten zijn we begonnen enkele prangende thema’s voor historici van de toekomst op de agenda te zetten. Onze interessante Dag van de Jonge Historicus in september 2012 kreeg onlangs in juni 2013 een vervolg in het nog grotere evenement De Nacht is Jong – Jonge Historici in Debat in de Rode Hoed. Grote vragen kwamen aan de orde, als ‘wat maakt een historicus goed?’ en ‘wat is de taak van een historicus in de moderne samenleving?’ De organisatie van de landelijke Nacht van de Geschiedenis investeerde veel geld en tijd in ons om in oktober 2012 in een nog ongeopend Rijksmuseum een spectaculaire workshop te organiseren. Het succes daarvan blijkt: voor de komende Nacht van de Geschiedenis (5 oktober 2013) mogen wij wederom in het Rijksmuseum een theatraal, vermakelijk doch inhoudelijk programmaonderdeel verzorgen vol jonge talenten die mooie verhalen te vertellen hebben.

Stoppen
Dit alles maakt het werken aan JHSG bevredigend, en zelfs verslavend. Na er bijna drie jaar veel tijd en energie in geïnvesteerd te hebben, samen met vele talentvolle en gemotiveerde mensen die vaak dierbare vrienden zijn geworden, lijkt dit mij een mooi moment om te stoppen met mijn werk voor de Jonge Historici. Een paar zaken hebben aan dat inzicht bijgedragen. Allereerst mijn proefschrift: het schrijven daarvan vergt veel tijd, zeker nu de laatste twee jaar van mijn aanstelling aan de Universiteit Leiden zijn ingegaan. Maar een andere reden is het belang van doorstroom, zeker in een organisatie met jonge mensen, die zich richt tegen vastgeroeste denkbeelden en praktijken, moeten de oprichters oppassen dat ze niet te lang blijven zitten. Daar komt bij dat ik zelf steeds minder pas in het profiel van een ‘jonge historicus’: niet zozeer door mijn leeftijd, maar door mijn voortschrijdende promotiestudie en mijn bijdragen aan het publieke debat. Onbedoeld kunnen mijn publicaties op persoonlijke titel een stempel gaan drukken op de activiteiten van de Jonge Historici en de andere opvattingen en invalshoeken binnen de organisatie gaan overstemmen. Dat is niet de bedoeling.

Kortom, het begin van een nieuw academisch jaar (of om preciezer te zijn: onze aanstaande activiteit tijdens de Nacht van de Geschiedenis op 5 oktober) lijkt mij een mooi moment om mijn taken voor de Jonge Historici neer te leggen en ook mijn formele positie als bestuurslid van de Stichting JHSG over te dragen. Hopelijk zijn andere jonge historici gemotiveerd om de organisatie naar hun hand te zetten en nog vele ambitieuze plannen te bedenken en uit te voeren. Alles wijst erop van wel. Ik kan het iedereen van harte aanbevelen en ik zal ook in de toekomst graag helpen om jonge historici een podium te blijven geven. Want iedere samenleving – en zeker een mooie maar angstige samenleving als de onze – verdient goede (jonge) historici: mensen die zin van onzin onderscheiden; die zich durven uit te spreken in actuele debatten over verleden, heden en toekomst; die vanuit de geschiedenis verhalen durven aan te reiken waar we mee verder kunnen.

Geerten Waling
Amsterdam, 2 september 2013